دانشنامهمفاهیم عمومی

نگاهی به وضعیت ارزهای دیجیتال ملی؛ ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) چیست؟

چرا دولت‌ها ممکن است به ارزهای دیجیتال منتشر شده از سوی بانک مرکزی نیاز داشته باشند (یا حتی نیاز نداشته باشند)؟

ماسایوشی امامیا (Masayoshi Amamiya)، قائم‌مقام بانک ژاپن (BOJ)، در تاریخ ۲۰ اکتبر، مجدداً موضع منفی خود را در مورد ارزهای دیجیتال منتشرشده از سوی بانک مرکزی (CBDC) بیان کرد و اظهار داشت: «بعید است که این ارزهای دیجیتال موجب بهبود سیستم پولی موجود شوند.»

ایده‌ی ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) یا ارزهای دیجیتال ملی، در سرتاسر دنیا نظر بسیاری از دولت‌ها را به خود جلب کرده است. برخی از دولت‌ها ارزهای مجازی خود را راهی بازار کرده‌اند، برخی همچنان بر روی اثرات اقتصادی ارزهای دیجیتال تحقیق می کنند، در حالی که برخی دیگر از کشورها مثل ژاپن با این ایده کلاً مخالفت کرده‌اند. در این مقاله جزییات مفهوم ارزهای دیجیتال و دلایل قبول یا رد آن توسط دولت‌های بزرگ را شرح می دهیم.

ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) چیست؟

ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)، یا ارزهای دیجیتال ملی، ارزهای مجازی‌ منشتر و کنترل شده از سوی یک نهاد ناظر فدرال هستند. از این رو، این ارزها کاملاً تحت نظارت دولت هستند. علیرغم اکثر  ارزهای دیجیتال،ارزهای دیجیتال بانک مرکزی غیرمتمرکز نیستند – بلکه نماینده پول فیات خواهند بود، اما به‌صورت دیجیتال.

درنتیجه، بانک مرکزی‌ای که یک CBDC منتشر می‌کند، هم نهاد ناظر آن خواهد بود و هم دارنده حساب مشتریان آن‌ها. هر واحد ارز دیجیتال بانک مرکزی معادل دیجیتالی امنی برای یک اسکناس به حساب می آید و معمولاً از تکنولوژی دفتر کل توزیع‌شده (DLT) استفاده می‌کند.

ارزهای دیجیتال بانک مرکزی واکنشی در برابر محبوبیت رو به رشد ارزهای دیجیتالی هستند که تحت نظارت نهادهای ناظر قرار نمی‌گیرند. در نتیجه CBDCها سعی کردند از ارزهای دیجیتال، به لحاظ راحتی و امنیت، پیشی بگیرند و ویژگی‌های فوق را با ویژگی‌های قدیمی و کارآمد سیستم بانکی در هم بیامیزند. در سیستم متداول بانکی گردش پول مدیریت‌شده و دارای پشتوانه است.

سوییس

بلاک چین به‌اندازه CD کاربردی است، بنابراین چرا باید CBDC منتشر کرد؟

در سوییس ، ارزهای دیجیتال و بلاک چین بیشترین محبوبیت در اروپا را دارند، اما با این حال مفید بودن ارز دیجیتال بانک مرکزی در این کشور مورد تردید است.

رئیس هیئت‌مدیره بانک ملی سوئیس (SNB)، توماس موزر (Thomas Moser)، در ماه ژوئن اعلام کرد که ارزهای دیجیتال و بلاک چین به اندازه‌ای نو آورانه نیستند که ما را وادار به انتشار ارزهای دیجیتالی با پشتوانه دولتی کند. در کنفرانس بلاک چین کریپتو ولی (Crypto Valley) در شهر زوگ سوئیس – که با نام کریپتو ولی نیز شناخته می‌شود – موزر بلاک چین را در وضعیت کنونی‌اش با «ابداع بی‌مصرف» لوح فشرده (CD) مقایسه کرد و ادعا کرد که ارزهای دیجیتال تنها تقلیدی از کالاهای موجود مثل اوراق قرضه، سهام دیجیتال و بن‌های خرید (vouchers) هستند.

    برای بیت کوین اتفاق مشابهی خواهد افتاد. مردم تنها در صورتی که چیزهای جدید بهتر کار کند یا ارزان‌تر باشد به سراغشان می روند.

روز بعد موزر به وب‌سایت بیزینس اینسایدر (Business Insider) گفت:

    باوجود اینکه در ابتدا بانک‌های مرکزی به انتشار ارزهای دیجیتال علاقه نشان دادند، اما به دلیل تأثیراتی که CBDC بر ثبات مالی خواهد داشت، در حال حاضر این اشتیاق کم شده است.

سوئیس پیشتر به انتشار ارز دیجیتال بانک مرکزی علاقه مند بود، و قرار بود این ارز را  ای-فرانک (e-franc)  نامگذاری کند. در ماه می شورای فدرال دولت سوئیس درخواست گزارشی از ریسک‌ها و فرصت‌هایی که معرفی یک ارز دیجیتال با پشتوانه‌ی دولتی خواهد داشت نمود. ایده‌ی ایجاد یک ارز دیجیتال ملی در ماه فوریه از سوی رومئو لاچر (Romeo Lacher) رئیس بورس اوراق بهادار سوئیس SIX مطرح شد، او مدعی شد که «ای-فرانک تحت نظارت بانک مرکزی هم‌افزایی (سینرژی) بسیاری ایجاد می‌کند – بنابراین برای اقتصاد مفید است».

چین

انتشار ارز دیجیتال بانک مرکزی اجتناب‌ناپذیر است

ارز دیجیتال بانک مرکزی

بانک خلق چین (PBoC) مدت‌هاست در حال تحقیق بر روی ایده ارز دیجیتال بانک مرکزی است –یک موسسه پژوهشی ویژه به نام آزمایشگاه تحقیقاتی ارز دیجیتال سال گذشته برای این هدف خاص تأسیس شد.

اخیراً، در ماه سپتامبر، بانک خلق چین فعالیت‌های آزمایشگاه تحقیقاتی ارز دیجیتال راتوسعه داده و از پایتخت چین فراتر رفته و یک مرکز تحقیقاتی جدید در نانجینگ تاسیس کرده است – که نشان دهنده‌ی این موضوع است که یک ارز دیجیتال ملی چینی در حال اجراست. به‌علاوه، بانک خلق چین در ماه اکتبر، چهار موقعیت شغلی جدید مرتبط با ارز دیجیتال جهت ایجاد یک پلتفرم امن داده‌ و پردازشگر تراشه‌ای که تراکنش ارزهای دیجیتال را ممکن کند، ایجاد کرد.

پیش از این، در ماه مارچ، ژو زیاوچوان (Zhou Xiaochuan) رئیس بانک خلق چین، در رابطه با انتشار ارز دیجیتال توسط بانک مرکزی موضع محتاطانه این حوزه را اذعان کرد:

    در صورت گسترش فناوری بلاک چین با سرعت بسیار زیاد، ممکن است بر روی مصرف‌کنندگان تأثیر منفی بگذارد. و نیز امکان اثرات نامشخص بر ثبات مالی و انتقال سیاست پولی نیز وجود دارد.

ژو همچنین اظهار داشت که در نهایت ارز دیجیتال به کاهش گردش نقدینگی می انجامد، او تأکید کرد که بانک خلق چین «باید جلوی خسارات قابل‌توجه و غیر قابل جبران به اقتصاد داخلی را بگیرد». بنابر گزارش روزنامه چاینا دیلی، ژو همچنین ادعا کرده است که توسعه ارز دیجیتال یک فناوری غیرقابل اجتناب است.

هنگ کنگ

 ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که هیچ گونه برتری‌ای نسبت به زیرساخت‌های موجود ندارد

ارز دیجیتال بانک مرکزی

هنگ کنگ موضع‌گیری واضح‌تری در موضوع ارزهای دیجیتال بانک مرکزی در مقایسه با سرزمین اصلی چین دارد: در ماه می دولت هنگ کنگ با انتشار خبری رسمی بیان کرد که ارز دیجیتال بانک مرکزی در آینده‌ی نزدیک منتشر نخواهد کرد، و زیرساخت پرداخت موجود را کارآمد دانست. این بیانیه به امضای جوزف چان (Joseph Chan)، دبیر موقت خدمات مالی و خزانه‌داری در شورای قانون‌گذاری رسید.

چان تشریح کرد که کمیته پرداخت و زیرساخت‌های بازار (CPMI) – آژانسی متشکل از بانک خلق چین (PBoC) و نهاد پولی هنگ کنگ (HKMA) – و کمیته بازارهای (MC) بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی (BIS) به طور مشترک آثار احتمالی ارز دیجیتال بانک مرکزی را مورد مطالعه قرار داده اند . گزارش آنها کاملاً بیانگر این است که «پیشنهادات موجود مربوط به چگونگی به‌کارگیری ارز دیجیتال بانک مرکزی در پرداخت عمده‌فروشی‌ها شباهت بسیاری به زیرساخت‌های موجود دارد، و برتری مشخصی به زیرساخت‌های موجود مشاهده نمی شود».

در این مقاله همچنین استدلال می‌شود که به دلیل وجود سیستم‌های کارآمد پرداخت خرده‌فروشی خصوصی ، مزایای ارز دیجیتال بانک مرکزی محدود می‌شود، که اساساً به بررسی و کار بیشتری درزمینه اثبات مفهوم (proof of concept) ، برای حصول اطمینان از امکان‌پذیری کاربرد ارز دیجیتال بانک مرکزی در پرداخت‌ها، نیاز دارد.

ونزوئلا

دارای یک ارز دیجیتال ملی، هرچند بسیار مبهم است

ارز دیجیتال بانک مرکزی

دولت ونزوئلا در فوریه ۲۰۱۸ یک ارز دیجیتال ملی به نام پترو، یا پتروموندا (Petromoneda) را به بازار عرض کرد. اولین بار این ارز دیجیتال ملی در دسامبر ۲۰۱۷ در تلویزیون معرفی شده بود، یعنی زمانی که نیکولاس مادورو (Nicolas Maduro) رئیس‌جمهور ونزوئلا در تلویزیون اعلام کرد دولتش به پشتوانه‌ی ذخایر معدنی، نفت و طلا قصد انتشار یک ارز دیجیتال را دارد. در ژانویه نیکولاس مادورو جزئیات بیشتری را شرح داد و اعلام کرد با پشتوانه تعداد معادل بشکه نفت ، ۱۰۰ میلیون پترو در شرف انتشار است. برخی از ارزهای فیات مانند روبل روسیه، یوان چین، لیره ترکیه و یورو بر اساس صحبت‌های مادورو، به‌راحتی قابل‌تبدیل به پترو هستند.

پترو به‌خودی‌خود ارز دیجیتال بانک مرکزی به حساب نمی آید زیرا یک بانک مرکزی بومی آن را منتشر نمی‌کند و با ارز فیات موجود، یعنی ساورین بولیوار (Sovereign Bolivar) (که ارز رایج و قانونی کشور است) نیز متفاوت است . اخیراً توسعه‌دهنده‌ی اصلی اتریوم، جوئی ژو (Joey Zhou)، اعلام کرده است که بخشی از وایت پیپر پترو ظاهراً از مخزن گیت هاب ارز دیجیتال دَش کپی‌برداری شده است.

ارز دیجیتال بانک مرکزی

ارز دیجیتال ونزوئلایی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا، که اثرات منفی بر اقتصاد داخلی آن داشته، طراحی شده بود – طبق گفته مادورو این ارز روشی  برای مقابله با تحریم‌های مالی صورت گرفته از سوی دولت ریاست جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ است. در نتیجه، در ماه مارچ، ترامپ دستوری صادر کرد که محدودیت مشارکت سرمایه‌گذاران آمریکایی در عرضه اولیه سکه (ICO) پترو که در ۲۰ فوریه آغاز شده بود، را در پی داشت. طبق اظهارات نیکولاس مادورو، در زمان پیش‌فروش ، ۵ میلیارد دلار جمع شده بود – که این یعنی یکی از بزرگ‌ترین مبالغ عرضه اولیه سکه (ICO) تا به امروز بوده است، و ۲ میلیارد دلار عرضه اولیه سکه تلگرام و یک میلیارد دلارفروش توکن ایاس (EOS) را در پی داشته است. قرار بود فروش عمومی پترو از تاریخ ۵ نوامبر آغاز شود.

طبق گزارشی منتشر شده  از منابعی ناشناس در یکی از مقاله‌های هفته‌نامه تایم ، پترو به روسیه ارتباط دارد زیرا روسیه از سال ۲۰۱۷ تاکنون، به‌ویژه به علت درخواست دور زدن تحریم‌های غرب علیه کشور، از ارز دیجیتال پترو حمایت می‌کند. منبع موثقی از بانک مرکزی روسیه به نشریات اعلام کرده است، «افراد نزدیک به پوتین به او گفته‌اند که این راه دور زدن تحریم‌هاست». بعداً رئیس سازمان بدهی‌های دولت در وزارت مالیه روسیه، کنستانتین ویشکووسکی (Konstantin Vyshkovsky)، این ادعاها را تکذیب کرد.

به نظر می‌رسد عملاً دولت ونزوئلا پترو را بر شهروندان محلی پیش از راه‌اندازی رسمی تحمیل کرده است. مثلاً، اخیراً پترو تنها ارزی است که مردم ونزوئلا برای پرداخت هزینه‌ی گذرنامه‌ی خود می‌توانند از آن استفاده کنند و در ضمن این هزینه افزایش نیز یافته است: از تاریخ ۸ اکتبر، هزینه‌ی گذرنامه‌ی جدید ۲ پترو و تمدید اعتبار گذرنامه یک پترو است. طبق گزارش خبرگزاری بلومبرگ، متوسط حقوق ماهیانه در ونزوئلا چهار برابر کمتر از قیمت جدید گذرنامه می باشد.

به‌علاوه، در یک پخش تلویزیونی جدید ، مادورو اعلام کرد در هفته‌های آینده، کارگران پاداش‌های خود را به جای ساورین بولیوار (Sovereign Bolivar). بر اساس پترو دریافت می‌کنند.

ژاپن

 اگر پول نقدی در کار نبود ارز دیجیتال بانک مرکزی موفق می‌بود، اما در حال حاضر به پول نقد نیاز داریم

ژاپن، کشوری که در آن بیت کوین روش رسمی پرداخت بوده، تاکنون دو بار ارز دیجیتال بانک مرکزی را به‌طور رسمی رد کرده است. ماسایوشی امامیا (Masayoshi Amamiya) قائم‌مقام بانک ژاپن (BoJ)، در ۲۰ اکتبر، نسبت به کارآمد بودن ارز دیجیتال بانک مرکزی تردید خود را اعلام و اضافه کرد که در آینده‌ای نزدیک انتشار ارز دیجیتال در سازمان وی صورت نخواهد گرفت.

به عبارت دقیق تر، امامیا به این فرضیه واکنش نشان داد که ارز دیجیتال بانک مرکزی می‌تواند به دولت‌ها برای  حل مشکل کران پایین صفر (ZLB) – وضعیتی که نرخ بهره به صفر کاهش می‌یابد و ابزارهای تحریک اقتصادی از دست می‌رود – کمک کند. با توجه به این فرضیه، ارز دیجیتال بانک مرکزی، به بانک‌های مرکزی این امکان را می دهد تا اقتصاد را به وسیله دریافت سود سپرده بیشتر از افراد و بنگاه‌ها و درنتیجه تشویق آنها به‌صرف پول بیشتر، تحریک کنند.

قائم‌مقام بانک ژاپن فرضیه فوق را زیر سؤال برده و ادعا کرد، تنها در صورتی تعیین سود بر روی ارزهای دیجیتال منتشرشده از سوی بانک مرکزی تاثیر گذار است  که بانک‌ها پول فیزیکی را به‌طور کامل از سیستم مالی حذف کنند. در غیر این صورت مردم همچنان برای شانه خالی کردن از پرداخت سود به تبدیل ارزهای دیجیتال به پول نقدی ادامه می‌دهند.

امامیا توضیح داد که:

    برای بانک مرکزی ما حذف پول فیات در ژاپن عملی نیست، زیرا هنوز هم پرداخت نقدی روش متداول پرداخت در کشور است.

اوایل سال جاری، در ماه آوریل، یعنی زمانی که امامیا اعلام کرد که چنین ارزهای دیجیتالی ممکن است بر سیستم اقتصادی موجود تأثیر منفی داشته باشند، برای اولین بار بانک ژاپن ایده‌ی ارز دیجیتال بانک مرکزی را به طور رسمی رد کرد.

در آن زمان، امامیا اظهار کرد که ارزهای دیجیتال بانک مرکزی «بحث داغ دنیا در این زمینه هستند که بانک‌های مرکزی تا چه اندازه باید زیرساخت‌های پرداخت و تسویه را برای جامعه فراهم کنند »، و در ادامه بیان کرد:

    انتشار ارزهای دیجیتال بانک مرکزی برای استفاده‌ی عمومی مثل این است که به خانوارها و بنگاه‌ها اجازه باز کردن مستقیم حساب در بانک مرکزی را بدهیم. این کار می‌تواند بر سیستم ارزی دو سطحی فوق‌الذکر و واسطه‌گری مالی خصوصی بانک‌ها تأثیر بسیاری بگذارد.

اتحادیه اروپا

آمادگی پذیرش ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را ندارد

به نظر می‌رسد اتحادیه‌ی اروپا در مورد ارزهای دیجیتال بانک مرکزی روش صبر و مشاهده را در پیش گرفته. در ماه سپتامبر، ماریو دراگی (Mario Draghi) رئیس بانک مرکزی اروپا (ECB)، به پارلمان اروپا اعلام کرد برای انتشار ارز دیجیتال «هیچ برنامه‌ای» ندارند.

مدیر بانک مرکزی اروپا دقیق‌تر توضیح داده و گفت:

    تکنولوژی‌هایی که به‌طور بالقوه می توانند در انتشار ارزهای دیجیتال بانک مرکزی به‌کار روند، مانند دفتر کل توزیع‌شده، هنوز کاملا امتحان نشده‌اند و قبل از اینکه بانک مرکزی بخواهد به انتشار آنها فکر کند لازم است پیشرفت و توسعه‌ی قابل‌توجهی داشته باشند.

او تأکید کرد که:

    بانک مرکزی اروپا و نهاد پولی حوزه‌ی یورو (یوروسیستم) در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای انتشار ارز دیجیتال بانک مرکزی ندارند»، و افزود که سازمان او « در حال تحلیل پیامدهای بالقوه انتشار چنین ارزی در کنار پول نقد می باشد.

دراگی همچنین از استدلال مخالفی استفاده کرد که این روزها طرفدار زیادی دارد، یعنی بانک مرکزی باید با سایر بانک‌های بخش خرده‌فروشی رقابت کند:

    فرض کنید تک‌تک حساب‌های خانوارها و شرکت‌ها توس بانک مرکزی اداره شود، این یعنی بانک مرکزی بر سر سپرده‌های خرده‌فروشی با بخش بانکداری وارد رقابت شده و ممکن است هزینه و ریسک عملیاتی قابل‌توجهی در پی داشته باشد.

در پایان او اضافه کرد که در حال حاضر به انتشار یک ارز دیگر در حوزه یورو «نیاز مبرمی» وجود ندارد، زیرا تقاضا برای اسکناس نقد در اتحادیه اروپا «همچنان در حال افزایش است».

پیش‌تر وقتی در سپتامبر ۲۰۱۷ نظر دراگی را در مورد ارزهای دیجیتال ملی جویا شدند او تأکید کرد:

    هیچ‌یک از دولت‌های عضو اتحادیه اروپا نمی‌تواند ارز مختص خود را معرفی کند […] ارز منطقه‌ی یورو، یورو است.

بعد از پخش زنده نظر دراگی، در کشور استونی از توسعه ارز ملی، اِست کوین (Estcoin)، جلوگیری شد. علاوه بر این‌ها، تابستان گذشته آلمان نیز مخالفت خود را نشان داد:

    وزارت مالیه دولت فدرال آلمان در ماه جولای سال جاری در پاسخ به گرهارد شیک (Gerhard Schick)، عضو پارلمان از حزب سبز، اعلام کرد که انتشار ارز دیجیتال بانک مرکزی با ریسک بالایی همراه است.

روزنامه تجاری هندلز بلات (Handelsblatt) آلمان به گزارش از وزارت خانه امور مالی نوشت:

    برای انتشار ارز دیجیتال بانک مرکزی که در دسترس دامنه وسیعی از کاربران آلمانی و حوزه یورو قرار گیرد، تا این لحظه دلیل قانع کننده‌ای وجود ندارد.

این وزارت خانه در ادامه ادعاهای خود بیان کرد که مزایای بالقوه ارز دیجیتال بانک مرکزی – مخصوصاً انتقال‌های بانکی با سرعت‌بالا – را به شیوه‌های دیگر نیز می توان به دست آورد. به عبارت دیگر، این سازمان ادعا کرد که ارزهای دیجیتال بانک مرکزی «خطراتی را به همراه دارد که هنوز کاملا بررسی نشده‌اند».

از دیگر نگرانی‌های که از سوی این وزارت خانه مطرح شد یکی این بود که استقلال بانک مرکزی به خطر می افتد– زیرا بانک مرکزی ظاهراً با انتشار ارز دیجیتال، در سیستم اقتصادی جایگاه محکم‌تری به‌دست خواهد آورد – و موضوع دیگر سناریوی بحران بود، در این سناریو به دلیل هزینه کمتر تراکنش، بانک مرکزی سریع‌تر و در مقیاس بزرگ‌تری دچار ورشکستگی می‌شود، و نگرانی‌های دیگر نگرانی‌های کلاسیک همیشگی بودند: نگرانی در مورد تطبیق مبارزه با پول‌شویی (AML compliance) و تأمین مالی تروریسم.

کانادا

ارز دیجیتال بانک مرکزی می‌تواند سودآور باشد و دستاوردهای رفاهی را افزایش دهد

بانک کانادا با همراهی کارمند دپارتمان خدمات ارزی خود در نوامبر ۲۰۱۷، گزارشی با عنوان «ارز دیجیتال بانک مرکزی، انگیزه‌ها و پیامدها». نوشت و منتشر کرد

چنین مقاله‌ای اگرچه لزوماً مشخص کننده موضع بانک کانادا در قبال ارز دیجیتال بانک مرکزی نیست، اما علاقه‌مندی بانک کانادا به این موضوع را به‌وضوح بیان می کنئ.

به‌طور خلاصه، در این مقاله بیان شده که با پیش رفتن جامعه به سمت حذف پول نقد، منبع اصلی درآمد بانک مرکزی، حق‌الضرب – یعنی سودی که از چاپ پول بیشتر به‌دست می‌آید – کاهش می یابد. ولی در عوض ارز دیجیتال بانک مرکزی این حق‌الضرب را از طریق ایجاد پول دیجیتال حفظ می‌کند.

به‌علاوه، عدم وجود کارمزد تراکنش و شمول مالی در گزارش بانک کانادا به‌عنوان سایر مزایای ارز دیجیتال بانک مرکزی ذکر شده است اما ناشناس بودن را «یک عامل نامطلوب ارز دیجیتال بانک مرکزی» بیان کرده. این مقاله نتیجه‌گیری می‌کند تحقیقات بیشتری برای اینکه بتوان درباره اجرای ارز دیجیتال بانک مرکزی تصمیم‌گیری کرد، نیاز است

بانک کانادا در جولای ۲۰۱۸، پژوهش دیگری را منتشر کرد. در این پژوهش، محمد داوودالحسینی، که در دپارتمان بانکداری و مدیریت بودجه بانک مرکزی فعالیت می‌کند، می‌گوید ارز دیجیتال بانک مرکزی «مزایای بالقوه بخصوصی دارد، ازجمله اینکه شامل سود می شود» در حالی که «دستاوردهای رفاهی معرفی ارز دیجیتال بانک مرکزی برای کانادا تا ۰٫۶۴ درصد برآورد شده است».

ایران

کریپتو را ممنوع، در عوض ارز دیجیتال بانک مرکزی منتشر می‌کند

در ماه آوریل سال جاری، چند روز بعد از اینکه تمام معملات ارز دیجیتال برای بانک های محلی ممنوع شد، یکی از وزرای دولت ایران تأیید کرد که به‌صورت آزمایشی یک ارز دیجیتال داخلی منتشر شده است. وزیر اطلاعات و فناوری ارتباطات (ICT) ، محمد جواد آذری جهرمی، بیان کرد:

    منع بانک های محلی از انجام معاملات ارز دیجیتال به معنای ممنوعیت یا محدودیت استفاده از ارز دیجیتالی که در داخل کشور منتشر می‌شود، نمی باشد.

اما، آذری جهرمی مشخص نکرد که این ارز دیجیتال داخلی آیا در نهایت در دسترس عموم مردم قرار خواهد گرفت یا خیر؟، و اینکه آیا پست‌بانک – که ۵۱ درصد مالکیت آن متعلق به دولت است – قرار است این ارز را منتشر کند، یا تشکیلات دولتی دیگری این کار را بر عهده دارد؟

می‌توان گفت خبر ارز دیجیتال آزمایشی ایران از گزارشی آمده که در آن اظهار شده است ایران و روسیه برای دور زدن تحریم‌های غرب می‌توانند شروع  به استفاده از یک ارز دیجیتال کنند. در ماه می، محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون پارلمانی امور اقتصادی، بیان کرد ارزهای دیجیتال به‌عنوان راهکاری قابل اعتماد جهت دوری از تحریم دلار آمریکا برای هر دو کشور ، و همچنین یک جایگزین مناسب برای سیستم پرداخت بین‌بانکی سوئیفت (جامعه جهانی ارتباطات مالی بین‌بانکی) در نظر گرفته می شوند.

در واقع، شبکه اجرایی جرائم مالی آمریکا (FinCEN) ، برای کنترل کردن استفاده ایران از ارز دیجیتال برای دور زدن تحریم‌ها، دستور به بررسی معاملات انجام شده با ارزهای دیجیتال را صادر کرد.

سنگاپور

ارزهای دیجیتال بانک مرکزی کارآمد به نظر می‌رسند، اما نه در محیط عمومی

سنگاپور طبق گزارشات شروع به استفاده از ارز دیجیتال بانک مرکزی نموده است، اما احتمال عمومی شدن آن کم است.

 نهاد ولی سنگاپور (MAS) در ژوئن ۲۰۱۷، در رابطه با «پروژه معروف اوبین» گزارشی را منتشر کرد، پروژه اوبین (Ubin) طرحی است که «برای قرار دادن دلار سنگاپور (SGD) به شکل توکن بر روی یک بلاک چین اتریوم خصوصی» از بلاک چین استفاده می‌کند. این پروژه با همکاری بانک مرکزی و کنسرسیوم R3 بلاک چین و با هدف ایجاد یک بلاک چین آزمایشی به‌منظور تسهیل پرداخت‌های برون‌مرزی انجام می شود.

اگرچه در ژانویه ۲۰۱۸، مدیر نهاد پولی سنگاپور ، راوی منون (Ravi Menon) ،به  ایده ارز دیجیتال بانک مرکزی را، به‌ویژه برای استفاده عموم، انتقاد کرد. منون در مصاحبه‌ای با روزنامه فایننشال تایمز گفت:

    چرا بانک مرکزی باید برای عموم مردم (غیر بانکی) ارز دیجیتالی منتشر کند، مردم برای خالی کردن حساب خود با هر احساس نگرانی نسبت به بانک‌ها، به بانک هجوم می‌آورند؛ تمام افراد با سپرده‌هایشان به بانک مرکزی خواهند رفت [….]، و اگر مردم سپرده‌های خود را به بانک مرکزی بسپردند، در این صورت اعتبارات را چه کسی گسترش می‌دهد.

سوئد

احتمالاً به ارز دیجیتال بانک مرکزی در جامعه‌ای بدون پول نقد نیازمند است

ارز دیجیتال بانک مرکزی

بانک مرکزی سوئد (Riksbank)، در دسامبر ۲۰۱۷، برنامه عملیاتی مرحله دوم پروژه ارز دیجیتال ای-کرونا را منتشر کرد. تعریف ای-کرونا به این صورت است: «یک وسیله پرداخت الکترونیکی عمومی» و «مکمل پول نقد».

این مقاله همچنین بیانگر این است که بانک مرکزی سوئد، «هنوز درباره انتشار یا عدم انتشار ای-کرونا تصمیمی لحاظ نکرده است و هدف از انتشار ای-کرونا جانشینی پول نقد نیست».

درواقع، کاهش شدید محبوبیت پول نقد در کشور دلیل اصلی بانک مرکزی سوئد از انتشار ای-کروناست . بانک مرکزی پژوهش‌هایی صورت داد – که بنا به دلایلی دیگر به‌صورت آنلاین در دسترس نمی‌باشند – و اولین پژوهش در سپتامبر ۲۰۱۷ منتشر شده بود.

اگر انتشار ای-کرونا اجرایی شود، می‌تواند تحت دو سیستم عمل کند: سیستم مبتنی بر ارزش و سیستم مبتنی بر ثبت. موجودی حساب ارزهای دیجیتال در سیستم دوم در حساب‌هایی بر روی پایگاه داده مرکزی – که احتمالاً توسط بلاک چین پشتیبانی می‌شود – ذخیره می گردد، در حالی که ای-کرونای مبتنی بر ارزش به‌صورت مجزا در «حساب سپرده ارزی» ذخیره می‌شود. احتمال اینکه بانک مرکزی سوئد (Riksbank) ارز دیجیتال بانک مرکزی منتشر کند ، با توجه به‌سرعت حرکت سوئد به‌سوی تبدیل‌شدن به جامعه‌ای بدون پول نقد، بسیار بالاست.

انگلستان

ایده ارز دیجیتال بانک مرکزی خوب است، اما می تواند بخش تجاری بانکداری را با خطر مواجه کند

ارز دیجیتال بانک مرکزی

بانک انگلستان در ماه می، در دو گزارش پژوهشی از سوی کارکنان موضع خود را در مورد ارز دیجیتال بانک مرکزی بیان کرد. در اولی، بانک مرکزی پژوهشی انتشار داد که در آن به تحلیل خطرات متعدد مرتبط با ارزهای دیجیتال بانک مرکزی پرداخته شد. یافته‌های این مقاله بعد از برآوردهای اولیه، به‌طور ویژه ثابت کرد دلیلی برای نگرانی از اینکه معرفی ارز دیجیتال بانک مرکزی اثری منفی بر اعتبار بخش خصوصی یا حجم نقدینگی کل در اقتصاد دارد، وجود ندارد.

در گزارش دیگر ارائه‌شده از سوی کارکنان ادعا می‌شود که ارز دیجیتال بانک مرکزی، باعث به خطر افتادن مدل تجاری موفق کنونی که بانک‌های تجاری استفاده می‌کنند – که همان  ذخیره دارایی‌های نقدی افراد و شرکت‌ها است– می شود. این پژوهش هشدار می‌دهد که با مجاز شدن این «ایده‌ی افراطی» وتوانایی مردم برای ذخیره سازی پول‌های خود به شکل ارز دیجیتال بانک مرکزی در بانک مرکزی به وجود بیاید و مردم بتوانند پول خود را به آسانی انتقال دهند، و از کیف پول‌های ارز دیجیتال استفاده کنند، چنین سناریویی عواقب وخیمی را بخش بانکداری تجاری به دنبال خواهد داشت:

    ممکن است سپرده‌های خرده‌فروشی، به‌ویژه در وضعیت فشار مالی، از بانک‌ها خارج شوند.

در ماه می، رئیس بانک مرکزی انگلستان مارک کارنی اظهار کرد که ازنظر او احتمال به‌کار گرفتن ارز دیجیتال بانک مرکزی وجود دارد، اما تأکید کرد که این اتفاق در آینده نزدیک نخواهد افتاد.

هند

چاپ پول نقد پرهزینه است – ارز دیجیتال بانک مرکزی ارزان‌تر به نظر می‌رسد

ارز دیجیتال بانک مرکزی

هندوستان جزو آخرین کشورهایی است که درباره ارز دیجیتال بانک مرکزی تحقیق می‌کنند. بانک مرکزی هند (RBI) در ماه آگوست،تشکیل یک گروه از چند دپارتمان مختلف را تأیید کرد که به  تحلیل کارآمد بودن یا نبودن انتشار ارز دیجیتال با پشتوانه روپیه می پردازند.

ظاهراً  عامل محرک مهم در مطالعه ارزهای دیجیتال بانک مرکزی وابسته به فیات ، ملاحظات هزینه هستند: آمار ارائه‌شده از سوی روزنامه ایکانامیک تایمز بیان می کند که در سال ۲۰۱۸ هزینه چاپ اسکناس در هند برابر ۶٫۳ میلیارد روپیه (چیزی معادل حدود ۸۹ میلیون دلار) بود. همچنین، به گزارش بانک مرکزی هند (RBI) هزینه چاپ پول فیات برخی دیگر از بانک‌های مرکزی را نیز به سمت دیجیتال شدن  تشویق می‌کند.

    « افزایش هزینه مدیریت پول کاغذی یا فلزی فیات در سطح جهانی، باعث شده تا بانک‌های مرکزی سرتاسر دنیا به بررسی گزینه معرفی ارزهای دیجیتال فیات مشغول شوند.»

«تغییرات سریع در صنعت پرداخت» و «افزایش» توکن های خصوصی دیجیتال،  سایر عواملی هستند که بانک مرکزی هند عنوان کرده است.

ماهش ماخیجا (Mahesh Makhija) از شرکت مشاوره تجاری و مشاوره مدیریت ای وای ایندیا (EY India) به روزنامه‌ها گفته:

    ایده ارز دیجیتال مطرح شده از طرف بانک مرکزی ایده‌ی بسیار نویدبخشی است، اما نیازمند بررسی مشکلات مربوط به تقلب‌های دیجیتالی است.

برچسب ها
مشاهده بیشتر

نوید بیک زاده

کارشناس حقوق. دارای مدارک ICDL 1 و ICDL 2. مترجم و تولیدکننده محتوا با 10 سال سابقه.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن